Skumulowane wdrażanie regulacji unijnych (CSRD, EUDR, IED oraz wymogów dobrostanowych) odbywa się bez rzetelnej analizy ich łącznych skutków gospodarczych i społecznych dla łańcucha rolno‑spożywczego. W efekcie koszty są przerzucane głównie na rolników i MŚP, co stoi w sprzeczności z celami WPR określonymi w art. 39 TFUE i zwiększa ryzyko utraty konkurencyjności oraz bezpieczeństwa żywnościowego UE. Organizacje apelują do Komisji Europejskiej o obowiązkowe analizy ex ante, skuteczny rural proofing oraz powrót do stanowienia prawa opartego na dowodach w ramach Zielonego Ładu. Poniżej znajduje się stanowisko inicjatywy #HodowcyRazem skierowane do Komisji Europejskiej w tej sprawie.

Feedback reference: F33390382

Submitted on: 10 April 2026

Submitted by: Aleksander Dargiewicz

User type: Business association

Organisation: #HodowcyRazem

Organisation size: Large (250 or more)

Country of origin: Poland

Initiative: EU livestock strategy

Szanowni Państwo,

w imieniu polskich organizacji działających pod nazwą #HodowcyRazem w ramach europejskiego łańcucha rolno‑spożywczego pragniemy zwrócić uwagę Komisji Europejskiej na narastający problem skumulowanych obciążeń regulacyjnych wynikających z równoczesnego wdrażania dyrektywy CSRD, rozporządzenia EUDR, znowelizowanej dyrektywy IED oraz dodatkowych wymogów w zakresie dobrostanu zwierząt.

Choć cele tych inicjatyw – ochrona środowiska, klimatu oraz dobrostanu zwierząt – są uzasadnione, sposób ich projektowania i wdrażania coraz częściej odbiega od zasad rzetelnego, opartego na dowodach stanowienia prawa, zapisanych w Traktatach UE i odzwierciedlonych w ramach inicjatywy Better Regulation.

1. Niewystarczające analizy ex ante
   Obecna praktyka regulacyjna ujawnia trwałe braki w analizach ex ante, w szczególności w zakresie redystrybucji kosztów wzdłuż łańcucha rolno‑spożywczego, identyfikacji podmiotów faktycznie ponoszących koszty dostosowania oraz oceny skumulowanych obciążeń regulacyjnych. W rezultacie skutki regulacji analizowane są głównie ex post, już po ich wejściu w życie, gdy zaczynają generować napięcia gospodarcze i społeczne. Utworzenie Obserwatorium Łańcucha Rolno‑Spożywczego (2024) oraz Europejskiej Rady ds. Rolnictwa i Żywności (2025) należy zatem postrzegać jako działania naprawcze, pośrednio potwierdzające niedostatki na etapie legislacyjnym.
2. Sprzeczność z celami WPR (art. 39 TFUE)
   Artykuł 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że Wspólna Polityka Rolna powinna zapewniać m.in. wzrost wydajności rolnictwa, godziwy poziom życia ludności wiejskiej, stabilność rynków oraz bezpieczeństwo dostaw. Tymczasem łączne skutki CSRD, EUDR, znowelizowanej dyrektywy IED oraz przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt coraz częściej prowadzą do przerzucania kosztów regulacyjnych na rolników i MŚP, produkcji na poziomie kosztów lub poniżej kosztów oraz rosnących bodźców do przenoszenia produkcji poza UE, skutkujących ucieczką produkcji i emisji. Zjawiska te są sprzeczne z celami WPR i osłabiają bezpieczeństwo żywnościowe Unii.
3. Zasada proporcjonalności i Better Regulation
   Brak oceny skumulowanych skutków regulacji oraz nieuwzględnianie różnic strukturalnych między państwami członkowskimi prowadzą do naruszeń zasady proporcjonalności określonej w art. 5 TUE. W praktyce wiele obowiązków sprawozdawczych i operacyjnych – zwłaszcza w ramach CSRD i EUDR – wykracza poza to, co jest rzeczywiście konieczne, szczególnie dla najsłabszych uczestników łańcucha rolno‑spożywczego. Jednocześnie instrumenty Better Regulation oraz mechanizmy Rady ds. Kontroli Regulacyjnej nie zapobiegły przyjmowaniu regulacji niskiej jakości, co skutkuje koniecznością wprowadzania korekt już po ich wdrożeniu.
4. Rural proofing
   Doświadczenia pokazują, że mechanizm rural proofing pozostaje słaby i niewystarczająco zakorzeniony w procesie legislacyjnym. W efekcie polityki horyzontalne, w tym regulacje klimatyczne i ESG, w sposób nieproporcjonalny obciążają obszary wiejskie. Obowiązkowy „filtr wiejski” powinien mieć zastosowanie już na etapie wstępnych ocen skutków (Inception Impact Assessments).
5. Wnioski
   Wzywamy Komisję Europejską do systematycznego stosowania analiz ex ante skumulowanych obciążeń regulacyjnych w całym łańcuchu rolno‑spożywczym, rzetelnej oceny mechanizmów redystrybucji kosztów, ustanowienia rural proofing jako elementu obowiązkowego, zapewnienia pełnej zgodności z art. 39 TFUE – w szczególności w zakresie dochodów rolników i bezpieczeństwa dostaw – oraz przywrócenia polityki opartej na dowodach jako fundamentu wdrażania Zielonego Ładu. Bez zwiększenia przewidywalności i jakości analiz skutków dalsza presja regulacyjna grozi trwałym osłabieniem konkurencyjności unijnego sektora rolno‑spożywczego.

Z wyrazami szacunku,

Sygnatariusze inicjatywy #HodowcyRazem

Pobierz pismo>