Zniesienie czerwonych stref ASF to ważny sygnał dla sektora trzody chlewnej: Polska odnotowała znaczący postęp w walce z chorobą, a sytuacja epizootyczna u świń domowych jest najlepsza od lat. Decyzja ta nie tylko odciąża administracyjnie producentów, lecz także otwiera branży drogę do odbudowy konkurencyjności i ekspansji eksportowej. ASF pozostaje realnym zagrożeniem – szczególnie ze względu na jego utrzymywanie się w populacji dzików. Dlatego przyszłość sektora zależy od konsekwentnego przestrzegania zasad bioasekuracji, dalszego nadzoru oraz skutecznych działań ograniczających ryzyko transmisji choroby do stad świń.

Historyczne wydarzenie

Zniesienie wszystkich czerwonych stref afrykańskiego pomoru świń (ASF) w Polsce to wydarzenie, które bez przesady można określić jako historyczne. Po raz pierwszy od blisko dekady żaden region kraju nie podlega najwyższym unijnym restrykcjom związanym z chorobą. Decyzja, która weszła w życie 28 stycznia 2026 roku, była możliwa dzięki usunięciu ostatniego obszaru strefy III w województwie zachodniopomorskim. Obejmował on powiaty gryficki, kołobrzeski, goleniowski, stargardzki i łobeski, a jego likwidacja symbolicznie zamknęła długotrwały etap intensywnej walki w sektorze trzody chlewnej.

Ulga dla producentów trzody

Dla hodowców świń zniesienie czerwonych stref to przede wszystkim znaczące odciążenie administracyjne i finansowe. Przez lata ograniczenia w przemieszczaniu zwierząt, dodatkowa biurokracja i restrykcje związane z handlem produktami wieprzowymi wpływały negatywnie na sytuację ekonomiczną gospodarstw. Różnice cenowe spowodowane strefowaniem wynosiły średnio około 70 groszy na kilogramie żywca, co generowało straty liczone w miliardach złotych.

Zniesienie najwyższego poziomu restrykcji oznacza więc nie tylko uproszczenie zasad, lecz także szansę na odbudowę opłacalności produkcji po latach poważnych perturbacji.

System strefowy nadal funkcjonuje

Choć likwidacja stref III to duży krok naprzód, nie oznacza to końca regionalizacji. Nadal obowiązują strefy I i II, obejmujące tereny buforowe oraz obszary, gdzie ASF utrzymuje się w populacji dzików. W tych regionach wciąż obowiązują zasady bioasekuracji, określone procedury przemieszczania świń i regulacje dotyczące uboju. Wirus nadal krąży w środowisku naturalnym, a dziki pozostają głównym rezerwuarem choroby.

Wzmocnienie pozycji Polski na rynkach zagranicznych

Zniesienie czerwonych stref ma również wymiar międzynarodowy. Kraje trzecie, które oceniają ryzyko epizootyczne przed dopuszczeniem importu wieprzowiny, zyskują podstawy, by postrzegać Polskę jako partnera bardziej przewidywalnego i bezpiecznego. Uporządkowanie regionalizacji oraz uznanie polskiego systemu nadzoru przez część państw – jak w przypadku Filipin – tworzą nowe możliwości negocjacyjne i zwiększają potencjał eksportowy całej branży.

ASF nadal zagraża produkcji trzody – potrzeba ciągłej czujności

Warto podkreślić, że brak ognisk ASF u świń domowych w 2026 roku nie oznacza, że problem został rozwiązany. Wirus wciąż intensywnie rozprzestrzenia się w populacji dzików, stwarzając stałe ryzyko jego ponownego wprowadzenia do gospodarstw. Dlatego kluczowe pozostają działania prewencyjne: monitoring padłych zwierząt, odstrzał sanitarny oraz budowa barier ograniczających migracje dzików.

Zniesienie stref czerwonych to krok milowy, ale nie koniec walki z ASF. Utrzymanie wysokiego poziomu bioasekuracji wciąż jest niezbędne, aby uniknąć nawrotu epidemii.

A. Dargiewicz | POLPIG