Sytuacja bieżąca na rynku

Podaż żywca wieprzowego na rynku unijnym jest niska. W ostatnich dwóch tygodniach zapewnienie surowca dla zakładów przetwórczych na potrzeby świąteczne było niełatwym zadaniem, co skutkowało rosnącymi cenami. Szczególnie widoczne wzrosty cenowe zaznaczyły się w krajach Europy Centralnej, podczas gdy na południu we Francji i Hiszpanii ceny były stabilne. W bieżącym tygodniu niska podaż żywca została zrównoważona popytem świątecznym. W Niemczech w dniu 7/12/2022 cena VEZG została utrzymana na wysokości 2,00 €/kg. Średnia cena tuczników w Polsce w klasie E waha się w przedziale 9,70-9,90 zł/kg. Przy spadających cenach zbóż niektórzy producenci świń mogą liczyć na zyski. Eksporterzy unijni potwierdzają większe zamówienia z Chin. Jednakże w okresie trzech pierwszych kwartałów 2022 r. spadek wolumenu eksportu do krajów trzecich spadł o 19,5% w porównaniu do ubiegłego roku.

Podsumowanie 2022 r.

Bieżący rok był trudnym okresem dla producentów trzody chlewnej i sektora wieprzowiny. Branża wychodziła z kryzysu po pandemii Covid-19. Wojna w Ukrainie doprowadziła do wzrostu cen zbóż i nośników energii, które miały duże przełożenie na opłacalność produkcji. Pomimo rekordowych cen skupu rentowność produkcji żywca pozostawiała wiele do życzenia. Spadło pogłowie świń w kraju do 9,6 mln sztuk. Liczba macior pozostaje na rekordowo niskim poziomie 600 tys. sztuk. Sektor musiał ratować się importem prosiąt głównie z Danii w ilości ok. 6 mln sztuk rocznie. W ciągu ostatnich trzech lat liczba gospodarstw utrzymujących świnie spadła o połowę.

ASF pozostaje głównym czynnikiem limitującym rozwój produkcji świń w kraju. Polska dalej nie ma dostępu do wielu rynków azjatyckich. Producenci świń w strefach czerwonych uzyskują ceny skupu o 40 groszy za kilogram niższe w stosunku do strefy wolnej od choroby. Rekompensaty z tego tytułu zostały wstrzymane od stycznia 2022 r. Brak jest strategii rozwoju branży. Zatwierdzony Plan Strategiczny Wspólnej Polityki Rolnej do roku 2027 nie wystarczy do poprawy sytuacji branży. Brak jest w nim odniesienia do odbudowy krajowej produkcji prosiąt, osiągnięcia samowystarczalności produkcji wieprzowiny, ochrony klimatu jako problemu globalnego oraz uwalniania świń od ASF.

Nieodzowne jest opracowanie i przyjęcie strategii rozwoju branży, a powiązana z nią specustawa powinna znieść najważniejsze bariery rozwoju produkcji trzody chlewnej. Do najważniejszych zaliczyć można zmianę prawa budowlanego w zakresie inwestycji w produkcję świń, kompartmentalizację ASF, rekompensaty do cen rynkowych dla gospodarstw produkujących w strefach czerwonych, liberalizację obrotu nawozami naturalnymi, transparentność marż w całym łańcuchu dostaw, certyfikację marki polskiej wieprzowiny, integrację poziomą produkcji świń.

A. Dargiewicz | POLPIG