Rynek żywca wieprzowego jest bliski załamania. Ceny skupu oferowane krajowym producentom świń poniżej 4 zł/kg żywca nie pokrywają kosztów produkcji. W stosunku do cen sprzed roku spadek cen skupu przekracza 30%. Wiele zakładów przekłada odbiory żywca na kolejne tygodnie. Do Polski wjeżdżają transporty z tucznikami z Niemiec, które z powodu ograniczonych mocy przetwórczych przez pandemię Covid-19, nie mogą być ubite w rzeźniach u naszego zachodniego sąsiada. W najtrudniejszym położeniu są rolnicy produkujący w strefach ASF, gdzie oczekiwanie na odbiór świń przez zakłady mięsne jest najdłuższy, a proponowane ceny skupu o kilkadziesiąt groszy niższe od średniej krajowej. Poniżej przedstawiamy kilka możliwości poprawy sytuacji na rynku trzody chlewnej.

1.   Wsparcie w strefach ASF

Otrzymaliśmy informację, że w Dzienniku Ustaw opublikowano Rozporządzenie RADY MINISTRÓW zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mające na celu udzielenie pomocy  na wyrównanie obniżonych dochodów z produkcji świń dla producentów świń prowadzących działalność rolniczą na obszarze objętym częścią II lub III załącznika do decyzji 2014/709/UE lub zapowietrzonym lub zagrożonym wystąpieniem ASF. Rolnicy będą mogli pobrać wniosek ze strony ARiMR już od poniedziałku 23/11/2020.

Ważne jest równoległe znoszenie stref niebieskich po trzech miesiącach w rejonach gdzie nie ma ognisk i przypadków ASF. Zakaz przemieszczania świń w strefie zapowietrzonej i zagrożonej powinien być zdejmowany po 30 i 20 dniach odpowiednio, a nie wydłużany ponad standardowe 40 i 30 dni. Liczba dni oczekiwania na wyniki badań w kierunku ASF powinna zostać skrócona do 3 dni. Próbki do badań poza sezonem ASF (od listopada do połowy maja) powinny być pobierane od zwierząt padłych, wszędzie tam gdzie są spełnione odpowiednie warunki. Polowania zbiorowe powinny zostać przywrócone przy zachowaniu restrykcyjnych zasad sanitarnych.

2.   Pomoc rolnikom poszkodowanych przez drugą falę pandemii koronowirusa

Druga fala pandemii koronawirusa przyniosła dużo większe skutki w sektorze produkcji żywca wieprzowego niż wiosną 2020 roku. Wirus Covid-19 ogranicza moce przetwórcze zakładów mięsnych w całej Europie. Najwyraźniej sutki pandemii widoczne są w Niemczech, gdzie liczba tuczników oczekujących na ubój przekracza 600 tys. sztuk. Zakażenia pracowników zakładów mięsnych wpływają nie tylko na ograniczenie przetwórstwa. Chiny natychmiast wstrzymują import wieprzowiny z zakażonych zakładów pogarszając sytuację na unijnym rynku.

Restrykcje nakładane przez rządy krajów unijnych w ramach walki z Covid-19 ograniczyły działanie gastronomii, hoteli czy turystyki. Zakazano również imprez zbiorowych. Wszystkie te decyzje mają swoje reperkusje w spadających cenach żywca wieprzowego. Rolnicy stanęli przed problemem utraty płynności finansowej, która może doprowadzić do wielu bankructw.

Rząd powinien wziąć po uwagę sytuację na rynku wieprzowiny w trakcie przygotowywania kolejnego wsparcia dla rolników poszkodowanych przez drugą falę pandemii koronowirusa.

3.   Uruchomienie programu prywatnego przechowalnictwa wieprzowiny

Cena skupu żywca wieprzowego w UE spadła poniżej ceny referencyjnej. Dlatego możliwe jest wystąpienie do Komisji Europejskiej o uruchomienie programu prywatnego przechowalnictwa wieprzowiny. Interwencja na rynku może okazać się skuteczna jeżeli dodatkowe zdolności zamrażania i przechowywania wieprzowiny będą wystarczające, a okres programu będzie dłuższy niż 3 miesiące. Jest mało prawdopodobne, aby obecny kryzys został przezwyciężony w ciągu krótkiego czasu.

4.   Zachęcanie do kupowania produktów wytworzonych lokalnie

30 września 2020 wszedł w życie obowiązek znakowania mięsa sprzedawanego na wagę  grafiką kraju pochodzenia produktu. Z zebranych informacji wynika, że sprzedaż produktów krajowych znakowanych flagą polską przynosi zauważalne wyniki. Niepokoi nas jednak fakt, że nie wszystkie firmy przestawiły się na znakowanie produktów zgodnie z obowiązującymi przepisami, ograniczając pozytywny wpływ sprzedaży żywności na gospodarkę.

W okresie pandemii Covid-19 wiele branż i rynków zostaje zamkniętych, a sprzedaż żywności nabiera szczególnego znaczenia. To sektor żywnościowy pozostaje często stabilizatorem gospodarki. Wezwanie do doceniania produktów lokalnych pojawia się w wielu krajach Unii Europejskiej, co ma sprzyjać pobudzaniu gospodarki krajowej. Zakup produktów lokalnych producentów sprawi że  przychody i zyski trafiają do firm działających w kraju, hodowców, kooperantów i pracowników. Konsumenci wybierając produkty spożywcze wytworzone lokalnie, ułatwiają sprzedaż produktów rolnych do sektora przetwórczego i detalicznego, co poprawia płynność finansową we wszystkich łańcuchach dostaw oraz maja wpływ na utrzymanie miejsc pracy.