Aleksander Dargiewicz | POLPIG, 16 lipca 2026 r.

Nowy kierunek polityki UE wobec hodowli zwierząt

Przyjęty przez Parlament Europejski raport autorstwa Carlo Fidanza dotyczący przyszłości sektora hodowlanego w Unii Europejskiej należy uznać za jeden z najważniejszych dokumentów politycznych kształtujących debatę o przyszłości produkcji zwierzęcej i Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Dokument powstał w czasie narastających wyzwań związanych z konkurencyjnością europejskiego rolnictwa, chorobami zakaźnymi zwierząt, presją regulacyjną oraz coraz częściej pojawiającymi się postulatami ograniczania pogłowia zwierząt gospodarskich. W odpowiedzi na te wyzwania raport opowiada się za utrzymaniem silnej produkcji zwierzęcej w Europie, uznając ją za element bezpieczeństwa żywnościowego, odporności gospodarczej obszarów wiejskich oraz strategicznej autonomii Unii Europejskiej.

Raport wpisuje się w kierunek wyznaczony przez unijną „Vision for Agriculture and Food” oraz odpowiada na oczekiwania organizacji reprezentujących europejskich producentów rolnych. Po przyjęciu przez Parlament Europejski przedstawiciele Europejskich Konserwatystów i Reformatorów określili go mianem „kopernikańskiego zwrotu” w polityce rolnej UE, ponieważ po raz pierwszy od wielu lat wyraźnie uznano, że hodowla zwierząt jest częścią rozwiązania problemów środowiskowych i klimatycznych, a nie wyłącznie ich źródłem.

Dla Polski, która pozostaje jednym z największych producentów wieprzowiny w Unii Europejskiej, większość kierunków przedstawionych w raporcie należy ocenić pozytywnie.

Bezpieczeństwo żywnościowe ponad ideologią

Centralnym elementem raportu jest uznanie produkcji zwierzęcej za strategiczną część europejskiego systemu bezpieczeństwa żywnościowego. Dokument podkreśla znaczenie sektora dla zapewnienia stabilnych dostaw żywności, utrzymania aktywności gospodarczej na obszarach wiejskich oraz odporności Unii na kryzysy geopolityczne. W raporcie wskazano również, że UE pozostaje jednym z największych producentów mięsa na świecie, a sektor hodowlany odpowiada za około 40% wartości całej produkcji rolnej Wspólnoty.

Szczególnie istotne jest odrzucenie koncepcji administracyjnego zmniejszania pogłowia zwierząt jako podstawowego narzędzia realizacji celów środowiskowych. Autor raportu ostrzega, że takie działania mogłyby prowadzić do osłabienia bezpieczeństwa żywnościowego, utraty miejsc pracy na obszarach wiejskich oraz zwiększenia zależności od importu produktów pochodzenia zwierzęcego z państw o niższych standardach produkcji.

Dla Polski oznacza to wzmocnienie argumentów przeciwko politykom prowadzącym do ograniczania krajowej produkcji trzody chlewnej oraz potwierdzenie znaczenia krajowych producentów w systemie zaopatrzenia żywnościowego Europy.

ASF jako wyzwanie europejskie, a nie lokalny problem

Jednym z najważniejszych wątków raportu są choroby zakaźne zwierząt. Dokument wskazuje, że odporność sektora hodowlanego wymaga skuteczniejszych działań prewencyjnych, lepszej bioasekuracji oraz zwiększonych inwestycji w systemy monitorowania zdrowia zwierząt. Szczególne miejsce zajmują zagrożenia epizootyczne, takie jak afrykański pomór świń i grypa ptaków, które coraz częściej są postrzegane jako problem bezpieczeństwa żywnościowego całej Unii Europejskiej.

Raport podkreśla znaczenie nowoczesnych technologii wykrywania chorób, systemów monitoringu zdrowia zwierząt oraz działań prewencyjnych wspieranych ze środków publicznych. Wzywa również do inwestowania w szkolenia, edukację i infrastrukturę umożliwiającą wcześniejsze wykrywanie zagrożeń epizootycznych.

Dla Polski, która od ponad dekady zmaga się z ASF, dokument stanowi istotny argument za:

• zwiększeniem udziału środków unijnych w finansowaniu bioasekuracji,
• szybszym uruchamianiem pomocy kryzysowej,
• budową wspólnych europejskich mechanizmów reagowania na epidemie,
• traktowaniem zwalczania ASF jako inwestycji w bezpieczeństwo żywnościowe całej UE.

Bioasekuracja i inwestycje zamiast redukcji produkcji

Raport wyraźnie wskazuje, że przyszłość hodowli powinna opierać się na inwestycjach, innowacjach i zwiększaniu efektywności produkcji. Autor sprzeciwia się podejściu polegającemu na ograniczaniu produkcji zwierzęcej i wskazuje, że cele środowiskowe można osiągać poprzez modernizację gospodarstw, rozwój genetyki, cyfryzację oraz wdrażanie nowoczesnych technologii produkcyjnych.

Takie podejście jest w pełni zgodne z postulatami polskiego sektora trzody chlewnej dotyczącymi finansowania:

• ogrodzeń i śluz sanitarnych,
• systemów monitoringu zdrowia zwierząt,
• inwestycji środowiskowych,
• modernizacji budynków inwentarskich,
• cyfrowych narzędzi zarządzania produkcją.

Raport wzmacnia stanowisko, że poprawa bezpieczeństwa biologicznego i efektywności produkcji jest skuteczniejszą drogą do osiągania celów środowiskowych niż administracyjne ograniczanie pogłowia.

Dobrostan oparty na nauce

W obszarze dobrostanu zwierząt dokument przyjmuje podejście pragmatyczne i oparte na dowodach naukowych. Parlament Europejski podkreśla konieczność tworzenia regulacji w sposób przejrzysty, z wykorzystaniem rzetelnych analiz naukowych i ocen skutków gospodarczych.

Oznacza to odejście od podejmowania decyzji wyłącznie pod wpływem presji politycznej lub społecznej. Dla producentów trzody chlewnej jest to sygnał, że ewentualne przyszłe wymagania dobrostanowe powinny być powiązane z odpowiednimi okresami przejściowymi oraz źródłami finansowania inwestycji.

WPR po 2027 r. – silne wsparcie dla sektora hodowlanego

Szczególne znaczenie dla Polski mają zapisy dotyczące przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej. Raport podkreśla, że wsparcie WPR pozostaje kluczowe dla dochodów gospodarstw hodowlanych oraz dla realizacji inwestycji niezbędnych do zwiększania konkurencyjności i zrównoważenia produkcji. Dokument opowiada się za utrzymaniem silnej WPR oraz odpowiednimi okresami przejściowymi przy wprowadzaniu nowych instrumentów wsparcia po 2027 r.

Dla polskiego sektora trzody chlewnej oznacza to:

• większe szanse na utrzymanie wsparcia inwestycyjnego,
• możliwość dalszego finansowania bioasekuracji,
• stabilniejsze warunki inwestowania,
• lepsze perspektywy dla młodych rolników i sukcesji gospodarstw.

Konkurencyjność europejskiej i polskiej wieprzowiny

Raport wielokrotnie podkreśla, że produkcja zwierzęca w UE musi pozostać konkurencyjna wobec producentów spoza Unii. Wskazuje przy tym na potrzebę wspierania innowacji, postępu genetycznego, nowych technologii oraz gospodarki o obiegu zamkniętym. Szczególną uwagę poświęca biogazowi, wykorzystaniu nawozów organicznych oraz roli hodowli w transformacji energetycznej Europy.

Dla polskiego sektora wieprzowiny ma to duże znaczenie, ponieważ wspiera rozwój nowoczesnych gospodarstw, zwiększa możliwości inwestowania w efektywność produkcji oraz wzmacnia argument przeciwko przenoszeniu produkcji poza granice Unii Europejskiej.

Wnioski

Z perspektywy polskiego sektora trzody chlewnej raport Fidanza należy ocenić zdecydowanie pozytywnie. Dokument:

• uznaje hodowlę zwierząt za strategiczny element bezpieczeństwa żywnościowego Europy;
• odrzuca koncepcję administracyjnej redukcji pogłowia;
• wspiera finansowanie bioasekuracji i walki z ASF;
• opowiada się za utrzymaniem silnej WPR po 2027 r.;
• promuje inwestycje, innowacje i modernizację gospodarstw;
• podkreśla znaczenie nauki przy tworzeniu regulacji dobrostanowych;
• wzmacnia konkurencyjność europejskiej i polskiej produkcji wieprzowiny.

Raport nie jest aktem prawnym, lecz politycznym stanowiskiem Parlamentu Europejskiego. Jednak jego znaczenie wykracza daleko poza bieżącą debatę. Stanowi on ważny punkt odniesienia dla negocjacji przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej, przyszłej strategii UE dla hodowli oraz działań dotyczących ASF, bioasekuracji, dobrostanu zwierząt i konkurencyjności europejskiego rolnictwa. Dla Polski może być cennym narzędziem wspierającym postulaty sektora trzody chlewnej w nadchodzących negocjacjach na szczeblu krajowym i unijnym.

pobierz raport w języku angielskim -> 2026-06-16 Carlo Fidanza Report